اشارات قرآنی برای خبرنگاران

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، قرآن کریم یک رسانه‌ الهی است که پیام خدای سبحان را برای بشر ابلاغ می‌کند و کلام وحیانی را باید بزرگ‌ترین الگوی رسانه‌های مکتبی و ارزشی بدانیم که تأمل در آموزه‌های آیات وحی باید چراغ راه رحق‌جویان و حق‌پویان عرصه خبر و اطلاع‌رسانی قرار گیرد. 

حق‌محوری؛ مهم‌ترین توصیه رسانه‌ای قرآن

خبرنگاران از نگاه قرآن باید در محتوای اخبار و هدفی که از انتشار آن دنبال می‌کنند، حق‌محوری و عدالت‌مداری را در رأس قرار دهند. همچنان که خود قرآن در قامت اولین و عظیم‌ترین رسانه دینی در مسیر حق‌محوری قرار دارد و بر این مهم در چند آیه صحه می‌گذارد: «باطل از پیش رویش و از پشتش در آن راه ندارد و فروفرستاده شده‌ای از سوی حکیم ستوده است» (فصلت/۴۲)؛ یا «ذلِکَ نَتْلُوهُ عَلَیْکَ مِنَ اْلآیاتِ وَ الذِّکْرِ الْحَکیمِ» (آل عمران/۵۸) یعنی اینهاست که ما آن را از آیات و قرآن حکمت آمیز بر تو می‌خوانیم.

در ده‌ها آیه دیگر نیز خدای سبحان با تعابیری همچون «أَنّهُ الْحَقّ مِنْ رَبِّهِمْ»، «نَزّلَ الْکِتابَ بِالْحَقّ»، «إنّ هذا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقّ»، «نَتْلُوها عَلَیْکَ بِالْحَقّ» و نظیر اینها بر این ویژگی مهم قرآن کریم تأکید دارد.

خبرنگاری که مزین به صفات قرآنی هم در ساحت هدف و هم تولید محتوا است و حق‌محوری پیشه می‌کند، در شیوه‌ها و ابزارهای خبری نیز باید حق را مقدم بداند و با استحکام، اتقان و استدلال در عرصه خبرنگاری و خبررسانی گام بردارد تا هدایت‌گر جامعه باشد.

قرآن کریم دارای استحکام، برحق بودن و اتقان بوده و لذا هیچ ضعفی در امر هدایت‌گری به آن راه ندارد همچنان که در طلیعه سوره مبارکه کهف می‌خوانیم: «ستایش مخصوص خدایی است که کتاب را بر بنده‌اش فرستاد و هیچ انحرافی در آن قرار نداد، در حالی که استوار است، تا از جانب او، از سختی شدیدی بترساند و به مؤمنان مژده دهد.»

در پرتو برکات بر حق بودن محتوای خبری و رسانه‌ای، رسانه‌های دروغ‌پرداز و تحریف‌گر مجال جولان نخواهند داشت و مخاطبان نیز به رسانه مبتنی بر مدار حق یقین، بهتر و بیشتر اعتماد می‌کنند.

رسانه دین‌مدار، رحمت‌گستر است

قرآن کریم در قامت رسانه الهی که روشنگری می‌کند جز بازنمایی جلوه‌های ‌رحمانی خدای سبحان و رحمت‌گستری در عالم هستی و سوق دادن مخاطبانش به سوی رحمت الهی نیست. خداوند متعال قرآن را کتابی مبارک برای انسان‌ها معرفی می‌کند که باید از آن پیروی و تقوا پیشه کنند تا مورد رحمت قرار گیرند. آیه ۲۰ از سوره مبارکه جاثیه نیز «هذا بَصائِرُ مِنْ رَبِّکُمْ وَ هُدًى وَ رَحْمَةٌ لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ» بر ساحت رحمت‌گستر کلام وحی تأکید می‌کند و می‌فرماید: «این (قرآن)، بصیرت‌هایی از پروردگارتان است و برای کسانی که ایمان آوردند، مایه هدایت و رحمت است.»

انس با قرآن و پیروی از آموزه‌های ناب وحیانی، رحمت الهی را در پی‌دارد و رسانه‌های دینی نیز باید به‌گونه‌ای در مسیر قرآن قدم بردارند که باعث گسترش رحمت الهی شوند. 

امام راحل (ره) در خصوص دلسوزی، خیرخواهی و مهرورزی قرآن کریم در جایی یادآور می‌شوند: «این کتاب بزرگ الهی که از عالم غیب الهی و قرب ربوبی نازل شده و برای استفاده ما مهجوران و خلاصی ما زندانیان سجن طبیعت و مغلولان زنجیرهای پیچ در پیچ هوای نفس و آمال، به صورت لفظ و کلام درآمده، از بزرگ‌ترین مظاهر رحمت مطلقه الهیه است.» ایشان بر طبق همین مبنای قرآنی، بر لزوم توجه رسانه‌ها به این اصل مهمِ جاری در قرآن در عرصه‌های فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و دینی تأکید دارند؛ ایشان از جمله فرمودند: «مطبوعات، سینما، تلویزیون، رادیو، مجله‌ها، همه اینها برای خدمت به یک کشور است. اینها باید در خدمت باشند، نه اینکه هر کس پا شود یک مجله‌ای درست کند، هر چه دلش بخواهد در آن باشد و هر عکسی بهتر مشتری داشته باشد، توی آن بیندازد، عکسهای مهیّج، عکسهای مهوّع در آن بیندازد که مشتری‌هایش زیاد بشود. آن وقت اسمش مطبوعات است‌.»

ایشان در جایی دیگر در خصوص رسالت رسانه فرمودند: «مطبوعات حامل پیام ملت و حامل پیام اسلام باید باشد و مبلغ احکام اسلام و مجری احکام اسلام و مهذّب جامعه باید باشد و اخلاق را در جامعه باید پخش بدهد، اخلاق الهی را.»

خبرنگار مدافع ارزش‌ها است

رسانه دین‌مدار را باید بهترین ابزار دفاع اصولی از ساحت ارزش‌ها بدانیم چرا که رسانه دین‌محور و متعهد، دفاع از دین را اصل قرار داده و در این مسیر از غیر خداوند واهمه‌ای به خود راه نمی‌دهد. این سخن به معنای بی‌تدبیری نیست، بلکه منظور، حفظ هویت دفاعی رسانه‌های دینی در هر شرایط است. همچنان که قرآن در آیه ۳۹ از سوره مبارکه احزاب درباره مبلغان الهی می‌فرماید: «کسانی که پیام‌های خدا را می‌رسانند و از او می‌هراسند و از هیچ کس جز خدا نمی‌هراسند».

ترس از غیر خدا یا توجه به ملاحظات غیر الهی عواملی است که خبرنگار و فعال رسانه‌ را به گزینش راه‌هایی غیر الهی وا می‌دارد تا منافع زود‌گذر را از دست ندهد یا تهدید‌های واهی را پشت سر بگذارد و در امن و امان بماند. این رویکرد عافیت‌طلبانه طبعاً باعث خواهد شد تا اهل خبر و رسانه در برابر شبهات و هجوم‌ها علیه دین، «سکوت» کنند که البته بر طبق فرموده رسول خدا (ص) غضب الهی را در پی دارد: «هنگامی که بدعت‌ها در امت من ظاهر شود، عالم باید علمش را آشکار کند و اگر چنین نکرد، لعنت خدا بر اوست.»

در پایان باید به یاد بسپاریم که خدای سبحان برای رسالت تبلیغ و گسترش دین، رسولانی را گزینش و انتخاب کرده است که آخرینشان، محمد مصطفی (ص) است. بر طبق این الگوی اساسی، مدیریت رسانه‌ای نیز باید به دست کسانی سپرده شود که بالاترین شایستگی‌ها را دارند و تا می‌توانند تأکیدات قرآنی درباره تبلیغ و اطلاع‌رسانی را بشناسند و در عرصه خبر و رسانه محقق سازند.

منبع: مهر